خارش بینی بعد از جراحی یکی از احساساتی است که بسیاری از افراد در روزهای اول و هفته های ابتدایی تجربه می کنند. بعد از عمل بینی، بافت های داخلی و خارجی بینی درگیر فرآیند ترمیم می شوند و همین موضوع می تواند احساساتی مانند خارش، کشیدگی، گرفتگی، خشکی و حساسیت ایجاد کند. خارش بینی پس از عمل معمولا نشانه مشکل جدی نیست و در بسیاری از موارد بخشی از روند طبیعی بهبود زخم محسوب می شود. با این حال، شدت خارش و علائم همراه با آن اهمیت دارد. برای مثال، خارش خفیفی که به تدریج کمتر می شود با خارش شدید همراه با قرمزی، ترشح غیر طبیعی یا درد متفاوت است و می تواند نیاز به بررسی پزشک داشته باشد.
نکته مهم این است که در دوران نقاهت، حتی اگر خارش آزاردهنده باشد، نباید بینی را با انگشت، دستمال یا وسیله دیگری دستکاری کرد. فشار و تحریک در محل جراحی بینی می تواند به بافت های در حال ترمیم آسیب وارد کند.
علت خارش بینی پس از جراحی چیست؟
علت خارش بینی پس از جراحی می تواند به عوامل مختلفی مربوط باشد. برخی از مهم ترین دلایل آن عبارتند از:
ترمیم زخم های جراحی
هر زخمی هنگام ترمیم می تواند با احساس خارش همراه باشد. در جراحی بینی نیز برش های ایجاد شده و بافت هایی که تحت جراحی قرار گرفته اند، به تدریج ترمیم می شوند. فعالیت سلول های ترمیمی و تغییرات پوستی در این مرحله می تواند باعث ایجاد خارش شود.
این نوع خارش معمولا با گذشت زمان کاهش پیدا می کند و به تنهایی نشانه عفونت یا مشکل در نتیجه جراحی نیست.
خشکی پوست و مخاط بینی
بعد از جراحی، تنفس از بینی ممکن است برای مدتی دشوار باشد. همچنین وجود گچ یا اسپلینت می تواند شرایط معمول پوست را تغییر دهد. خشکی پوست اطراف بینی و خشکی مخاط داخل بینی می تواند احساس خارش و سوزش ایجاد کند.
خشکی داخل بینی معمولا به دلیل تجمع ترشحات، تنفس از راه دهان و تغییر موقت شرایط مخاط بیشتر احساس می شود.
وجود گچ یا اسپلینت
گچ یا اسپلینت بینی در روزهای ابتدایی از بینی محافظت می کند، اما تماس آن با پوست ممکن است باعث تحریک و ایجاد خارش شود. به همین دلیل بعضی افراد خارش بینی را بیشتر در قسمت های زیر گچ احساس می کنند.
خارش زیر گچ بینی در هفته ابتدایی
خارش زیر گچ بینی در هفته ابتدایی یکی از شکایت های رایج پس از عمل است. گچ یا اسپلینت معمولا برای محافظت از ساختار بینی و حفظ شرایط ایجاد شده در جراحی روی بینی قرار می گیرد. در این مدت، دسترسی فرد به پوست زیر گچ محدود است و همین موضوع باعث می شود خارش آزاردهنده تر به نظر برسد.
از طرف دیگر، تعریق پوست، چربی طبیعی پوست، خشکی و تماس گچ با سطح پوست می تواند احساس خارش را افزایش دهد.
در این شرایط مهم است که فرد برای رفع خارش، گچ را جابه جا نکند یا وسیله ای را از کناره های آن وارد نکند. حتی یک حرکت ظاهرا ساده مانند وارد کردن گوش پاک کن، انگشت یا وسیله باریک زیر گچ می تواند باعث فشار به بینی یا تحریک پوست شود. اگر خارش زیر گچ بسیار شدید است یا همراه با درد، سوزش شدید، ترشح، بوی نامطبوع یا تورم غیر عادی ایجاد شده است، بهتر است پزشک در جریان قرار گیرد.
آیا خارش بینی بعد از عمل طبیعی است؟
در بیشتر موارد، خارش خفیف تا متوسط در روزهای ابتدایی می تواند طبیعی باشد. روند طبیعی بهبودی معمولا با تغییر تدریجی علائم همراه است. ممکن است در یک روز خارش بیشتر و در روز دیگر کمتر باشد. اما طبیعی بودن خارش را نمی توان تنها بر اساس وجود آن مشخص کرد. علائم همراه و روند تغییرات اهمیت بیشتری دارند.
اگر خارش به تدریج کاهش پیدا کند و نشانه هشدار دیگری وجود نداشته باشد، معمولا نگرانی خاصی ایجاد نمی کند. در مقابل، افزایش ناگهانی خارش یا همراه شدن آن با علائم غیر معمول نیازمند توجه پزشکی است.
جهت دریافت نوبت معاینه فرم زیر را پر کنید
خاراندن بینی چه خطراتی دارد؟
آسیب به پوست و زخم
پوست بینی پس از جراحی حساس تر از حالت عادی است. کشیدن ناخن روی پوست یا فشار دادن آن می تواند باعث خراش، التهاب و تحریک محل جراحی شود.
جابه جا شدن گچ یا اسپلینت
فشار دادن بینی یا تلاش برای خاراندن پوست زیر گچ ممکن است باعث حرکت گچ یا اسپلینت شود. در صورتی که این محافظ جابه جا شود، ممکن است نیاز به بررسی و اصلاح توسط پزشک داشته باشد.
افزایش تورم
دستکاری مداوم بینی می تواند باعث تحریک بافت و افزایش التهاب شود. در نتیجه ممکن است تورم طولانی تر شود یا ناراحتی بیمار افزایش پیدا کند.
افزایش خطر آلودگی و عفونت
دست ها حتی زمانی که ظاهرا تمیز هستند، می توانند باکتری ها و آلودگی های مختلفی داشته باشند. تماس دست یا ناخن با محل جراحی می تواند احتمال ورود آلودگی به زخم را افزایش دهد.
آسیب به بافت های در حال ترمیم
ساختارهای بینی در هفته های اول هنوز در حال ترمیم هستند. وارد کردن فشار، ضربه یا دستکاری غیر ضروری می تواند روند بهبودی را مختل کند.
به همین دلیل، حتی اگر خارش شدید باشد، بهتر است به جای خاراندن، علت آن با روش های ایمن و مطابق توصیه بهترین جراح بینی بابل کنترل شود.
درمان خارش بینی پس از عمل
درمان خارش بینی پس از عمل به علت آن بستگی دارد. از آنجا که شرایط بیماران متفاوت است، بهترین روش این است که دستورهای جراح در اولویت قرار گیرد.
خارش ناشی از خشکی داخل بینی
اگر علت خارش خشکی مخاط باشد، پزشک ممکن است استفاده از سرم شستشو یا محصولات مرطوب کننده مخصوص داخل بینی را توصیه کند. این محصولات باید دقیقا طبق دستور پزشک استفاده شوند. استفاده خودسرانه از قطره ها، اسپری ها یا پمادهای مختلف می تواند برای بینی جراحی شده مناسب نباشد.
خارش پوست اطراف بینی
برای پوست اطراف بینی نیز باید از محصولات توصیه شده توسط پزشک استفاده شود. تا زمانی که گچ یا اسپلینت روی بینی قرار دارد، نباید برای رفع خارش آن را کنار زد یا پوست زیر آن را به صورت دستی تحریک کرد.
برای کاهش خارش بینی بعد از عمل چه کارهایی انجام دهیم؟
برای اینکه خارش کمتر آزاردهنده باشد، رعایت چند نکته می تواند کمک کننده باشد:
- به بینی دست نزنید و آن را نخارانید.
- گچ یا اسپلینت را جابه جا نکنید.
- هیچ وسیله ای را برای خاراندن زیر گچ وارد نکنید.
- از وسایل و ابزار بدون تجویز پزشک (مانند نوزونت) استفاده نکنید.
- محیط بسیار گرم را در روزهای ابتدایی تا حد امکان محدود کنید.
- از فعالیت هایی که باعث تعریق شدید می شوند، تا زمان مجاز شدن توسط پزشک خودداری کنید.
- هنگام خواب از وارد شدن فشار به بینی جلوگیری کنید.
- دستور پزشک درباره شستشوی بینی را به دقت رعایت کنید.
این اقدامات ساده می توانند احتمال تحریک بیشتر بینی را کاهش دهند.
